Nowe nabytki w zbiorach Muzeum

Jednym z podstawowych zadań muzeów jest gromadzenie i przechowywanie zbiorów – obiektów będących świadectwem minionych lat lub o szczególnej wartości artystycznej. Mogą to być przedmioty rzemiosła artystycznego, obrazy, grafiki, meble, tkaniny, numizmaty, fotografie, rękopisy, archiwalia czy starodruki. Każdy z nich pomaga zrozumieć przeszłość, buduje tożsamość kolejnych pokoleń i utrwala historię oraz kulturę.

To, co widzimy na salach ekspozycyjnych Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego stanowi jedynie około jednej trzeciej wszystkich zgromadzonych eksponatów. Kolekcjonujemy je od niemal 60 lat. Obiekty, które nie są aktualnie prezentowane, przechowywane są w odpowiednio zabezpieczonych magazynach. Muzealnicy opracowują zbiory, inwentaryzują, kontrolują ich stan i kierują do konserwacji, by w odpowiednim czasie mogły trafić na wystawy lub służyć jako materiał badawczy.

W 2025 roku muzeum wzbogaciło się o kolejne cenne obiekty. Wiele z nich wcześniej znajdowało się w zbiorach prywatnych. Świadomość właścicieli oraz troska o bezpieczeństwo spuścizny skierowała ich do wareckiego muzeum. W ten sposób pozyskaliśmy w darze szczególnie bogaty zbiór archiwaliów od pani Renaty Dobrzyńskiej – wnuczki Wiktora Krawczyka (zasłużonego pedagoga, krajoznawcy, społecznika i burmistrza Warki) oraz córki Józefa Ruszkowskiego (żołnierza Armii Krajowej). W cennym zbiorze znalazły się setki dokumentów rzucających nowe światło na lokalną historię, a także 32 akwarele i rysunki autorstwa Wiktora Krawczyka, przedstawiające m.in. wareckie krajobrazy.

Po raz kolejny Pani Maria Gut, wdowa po ś.p. Andrzeju Gucie, przekazała do muzeum materiały archiwalne związane z działalnością społeczną i regionalną swojego męża. Zasób ten będzie cennym materiałem do badań historycznych, obejmujących nie tylko ziemię warecką, ale również szerszy obszar – ziemię radomską, a nawet wątki ogólnopolskie.

Wyjątkowy gest w stronę muzeum wykonał ceniony malarz Zbigniew Nowosadzki (związany z międzynarodową grupą artystyczną „Emocjonaliści”, mieszkający w Warszawie), który przekazał obraz „11 września 2001, N.Y.”, nawiązujący do jednego z ważnych obszarów działalności instytucji – historii Polaków w Stanach Zjednoczonych. Dary artystyczne muzeum poszerzył także Tomasz Misztal (rzeźbiarz, malarz i grafik, członek kalifornijskiej grupy „KrakArt”, który od 1997 r. mieszkał i tworzył w USA, a ostatnio wrócił do kraju), przekazał do zbiorów rzeźbę „Serce”. Z kolei kolejną jego pracę rzeźbiarską - figurę Heleny Modrzejewskiej muzeum zakupiło od artysty. W nawiązaniu do darów osób związanych z USA, należy wspomnieć o materiałach i pamiątkach przekazanych przez Lisę Stevens – Amerykankę polskiego pochodzenia, która podczas wizyty w muzeum, przekazała pamiątki związane z tematyką obrony miasta Little Egg Harbor, w której wziął udział Kazimierz Pułaski. Pani Lisa Stevens jest pasjonatką tego wątku historii z okresu wojny o niepodległość USA.

Równolegle do darów, muzeum monitorowało rynek antykwaryczny, dokonując zakupów zgodnych z profilem działalności instytucji. Udało się pozyskać grafikę „Kazimierz Pułaski pod Częstochową” według S. Haykowskiego z albumu „Mundury Wojska Polskiego 1700–1937”; maszynopis „Plan gospodarstwa leśnego majątku Winiary na okres 1939/40–1948/49” autorstwa inż. Bolesława Witolda Alexandrowicza wraz z mapą gospodarczą lasu majątku Winiary. Dokument ten jest przyczynkiem do dziejów majątku Winiary, na terenie którego dziś znajduje się muzeum. Muzeum zakupiło także popiersie Kazimierza Pułaskiego autorstwa Tomasza Górnickiego - jednego z najbardziej uzdolnionych rzeźbiarzy młodego pokolenia, którego prace prezentują cenione muzea w Polsce i na świcie. Artysta związany jest także z gminą Warka (posiada pracownię w Niwach Ostrołęckich).

– Gromadzenie zbiorów to nie tylko przechowywanie dawnych przedmiotów, to dbałość o dziedzictwo minionych lat i zapewnienie, że pamiątki rodzinne, dokumenty nie zaginą. Muzeum jest najwłaściwszym miejscem, by je zabezpieczyć i udostępnić przyszłym pokoleniom. Z kolei gromadzenie dzieł sztuki współczesnej - to budowanie kolekcji muzealnej, tematycznie związanej z działalnością statutową instytucji. Dla muzealników każdy przedmiot, każdy obiekt kultury - to opowieść o przeszłości, opowieść również o ludziach, którą możemy przekazać tym, co przyjdą po nas – mówi Iwona Stefaniak, dyrektor Muzeum im. K. Pułaskiego.

Ciekawie zapowiada się także 2026 rok – muzeum prowadzi już rozmowy i konsultacje z kolejnymi darczyńcami, by ich pamiątki mogły zostać zachowane w zasobach instytucji. Dzięki temu warecka placówka wciąż wzbogaca swoje kolekcje, służąc zarówno mieszkańcom regionu, jak i badaczom z całej Polski.

Karol Kucharski